wymowa angielskich skrótowców

Dzień dobry, Chciałabym zapytać o wymowę angielskiego skrótowca FTIR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy). W języku angielskim wymawia się osobno każdą literę (ef-ti-aj-ar), jednak w języku polskim spotkałam się zarówno z jego wymową jako głoskowca jak i literowca (ef-te-i-er). Która z podanych wersji wymowy byłaby najwłaściwsza? Czy są jakieś zasady pozwalające określić typ skrótowca w takich przypadkach?

Z góry dziękuję za odpowiedź

 

Opublikowano: 13 marca 2026

Na stronie https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/wymowa-skrotowcow-angielskich;8784.html znajdzie Pani informacje dotyczące wymowy skrótowców angielskich. Przytaczam tylko fragment odpowiedzi Profesora Mirosława Bańki:

W zasadzie nie ma powodów, aby angielskie skrótowce wymawiać z angielska, wiele zresztą (może większość) wymawiana jest po polsku. Dotyczy to zarówno starych zapożyczeń, np. USARAFNATOIRACEFTA, jak i nowszych, np. VHSHTMLPDFPIN.
Trudno wyjaśnić, dlaczego niektóre skrótowce angielskie literowane są z angielska, np. BBCFBICIA. Być może ma to związek z tym, że przynajmniej niektóre a nich przyswoiliśmy najpierw w formie mówionej, a dopiero później pisanej.
Niektórych Polaków drażni, że łaciński z pochodzenia skrótowiec CV jest zwykle wymawiany po angielsku jako [s-iwi], a nie [cefał]. Zastanawiające też, że CD ma wariantywną wymowę, obcą [s-idi] lub spolszczoną [cede], podczas gdy DVD jest w zasadzie wymawiane tylko z angielska [diwidi]. 

Jeżeli chodzi o skrótowiec FTIR, to sądzę, że powinna być akceptowana zarówno jego angielska wymowa (ef-ti-aj-ar), jak i polska (tak jak głoskowce, a więc ftir). O wyborze powinien zdecydować kontekst użycia. Ważne jest, do kogo kierowany jest komunikat. Trzeba też wziąć pod uwagę intencjonalność wypowiedzi, w której użyto angielskiego skrótowca.

Katarzyna Jachimowska

Zakład Współczesnego Języka Polskiego
Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ
Poradnia językowa
ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR