• AA Rozmiar czcionki
  • Tłumacz PJM
  • Dostępność UŁ
 
Uniwersytet
  • O nas
  • Zarządzanie na uczelni
  • Struktura
  • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
  • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
  • Historia UŁ
  • Wykłady rektorskie
  • Odznaczenia
  • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
  • HR Excellence in Research
Nauka i kształcenie
  • Nauka i badania
  • ScienceON
  • Kształcenie
  • Popularyzacja nauki – Nauka Inspiruje
  • Centra naukowe
  • Wsparcie w nauce i badaniach
  • Etyka badań
  • Nominacje profesorskie
  • Promocje doktorskie i habilitacyjne
Rekrutacja
  • Dla osób kandydujących
  • Nasze kierunki
  • Szkoły doktorskie
  • Studia podyplomowe i MBA
  • Mikropoświadczenia
  • Studia dla osób z zagranicy
Współpraca
  • Współpraca na UŁ
  • Partnerstwa, sieci, projekty
  • UniLodz dla szkół
  • Biznes
  • Dla mediów
  • Kultura w UniLodz
  • Transfer technologii
  • Wynajem i sprzedaż
  • Kariera w UŁ
  • Sygnaliści w UŁ
  • Patronat Rektora
Społeczna odpowiedzialność uczelni
  • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
  • UniLodz RAZEM
  • Sprawy dyscyplinarne
  • Plan na Rzecz Równych Szans
  • Akcje społeczne
  • Rada ds. Równego Traktowania
  • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
  • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
  • ScienceON: włącz odpowiedzialność
  • Centrum Innowacji Społecznych
Studiuję w UniLodz
  • Cześć!
  • Kalendarz akademicki
  • Plany i programy
  • Systemy IT
  • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
  • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
  • Kariera i rozwój
  • Stypendia
  • Osiedle akademickie
  • Programy wymiany
  • Wsparcie
  • Dodatkowe aktywności
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Bezpieczeństwo na uczelni (Safe UniLodz)
  • Sklep UŁ
  • Uniwersytet
    • O nas
    • Zarządzanie na uczelni
    • Struktura
    • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
    • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
    • Historia UŁ
    • Wykłady rektorskie
    • Odznaczenia
    • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
    • HR Excellence in Research
  • Nauka i kształcenie
    • Nauka i badania
    • ScienceON
    • Kształcenie
    • Popularyzacja nauki – Nauka Inspiruje
    • Centra naukowe
    • Wsparcie w nauce i badaniach
    • Etyka badań
    • Nominacje profesorskie
    • Promocje doktorskie i habilitacyjne
  • Rekrutacja
    • Dla osób kandydujących
    • Nasze kierunki
    • Szkoły doktorskie
    • Studia podyplomowe i MBA
    • Mikropoświadczenia
    • Studia dla osób z zagranicy
  • Współpraca
    • Współpraca na UŁ
    • Partnerstwa, sieci, projekty
    • UniLodz dla szkół
    • Biznes
    • Dla mediów
    • Kultura w UniLodz
    • Transfer technologii
    • Wynajem i sprzedaż
    • Kariera w UŁ
    • Sygnaliści w UŁ
    • Patronat Rektora
  • Społeczna odpowiedzialność uczelni
    • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
    • UniLodz RAZEM
    • Sprawy dyscyplinarne
    • Plan na Rzecz Równych Szans
    • Akcje społeczne
    • Rada ds. Równego Traktowania
    • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
    • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
    • ScienceON: włącz odpowiedzialność
    • Centrum Innowacji Społecznych
  • Studiuję w UniLodz
    • Cześć!
    • Kalendarz akademicki
    • Plany i programy
    • Systemy IT
    • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
    • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
    • Kariera i rozwój
    • Stypendia
    • Osiedle akademickie
    • Programy wymiany
    • Wsparcie
    • Dodatkowe aktywności
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Bezpieczeństwo na uczelni (Safe UniLodz)
  • Sklep UŁ

Najczęściej wyszukiwane:
  • rekrutacja
  • IDUB #UniLodz
  • poczta
  • szkoły doktorskie
  • kalendarz akademicki
  • lista wydziałów i jednostek
  • GEP - plan na rzecz równych szans
Kamienny mur
PORADNIA JĘZYKOWA
Poradnia Językowa
Poradnia Językowa
  • Zespół
  • Nagrody
  • Warto wiedzieć
  • Polecane strony
  • Poradnia w mediach
  • Zadaj pytanie
  • Odpowiedzi
  • Uniwersytet Łódzki
  • Poradnia Językowa
  • Odpowiedzi

użycie wyrazów obcego pochodzenia

Szanowni Państwo,

Który z poniższych wyrazów obcojęzycznych podlega odmianie i czy poniższe zdanie jest napisane poprawnie?

W pierwszej tebet umieszczono mumię czati, a do następnej teba włożono truchło erpatra, pięć zmumifikowanych tesem oraz miniatury dwóch tessarakonteres.

Nadmieniam, że na takie pytanie odpowiadał ekspert Poradni PWN, ale poruszona kwestia nie została jednoznacznie oceniona.

Z poważaniem

Witold Milczarek

Opublikowano:

W podanym przez Pana zdaniu znalazły się wyrazy nienotowane w słownikach i bardzo rzadko pojawiające się w polskojęzycznych tekstach. Większość z nich wpisana w przeglądarkę internetową figuruje wyłącznie w przywołanej przez Pana odpowiedzi autorstwa dra Macieja Malinowskiego.

Tłumacz sięgający po słownictwo, którego użycie nie jest regulowane powszechnie przyjętym zwyczajem, musi mieć świadomość, że sam kształtuje praktykę nazewniczą, wyznaczając pole do odniesień dla innych użytkowników polszczyzny. W takiej roli postawiona jest osoba dokonująca przywołanego tłumaczenia.

Spośród wszystkich słów, które najprawdopodobniej opisują rzeczywistość starożytnego Egiptu, w świadomości Polaków mógł się utrwalić rzeczownik erpatre, kojarzony z treścią powieści Faraon. Z powodów, na które wskazywał dr Malinowski, również opowiadałbym się za pozostawieniem go w formie podstawowej. Rzeczowniki męskie zakończone na –e (w polszczyźnie są to przede wszystkim nazwiska) albo odmieniają się przymiotnikowo, np. Linde, Lindego, Lindemu, albo nie są wcale deklinowane (por. kamikadze, attaché).

Niewątpliwie nie ma przeciwwskazań do tego, by adaptować do polskich wzorów deklinacyjnych pozostałe słowa. W tym celu oparłbym się na kryteriach, które stosowane są przy ustalaniu własności gramatycznych innych wyrazów.

I tak np. rodzaj męski nadawany jest na ogół rzeczownikom zakończonym na spółgłoskę twardą (w tej grupie można by umieścić słowo tebet, mające takie samo zakończenie jak [ten] tablet; tesem – jak [ten] diadem; tessarakonteres – jak interes). W rodzaju żeńskim stawiane są rzeczowniki zakończone na -a (por. teba – jak [ta] potrzeba). Rzeczowniki z końcówką –i oznaczające męski desygnat mają, rzecz jasna, rodzaj męski i odmieniają się jak przymiotniki (por. czati – jak [ten] mufti, [ten] rabbi). Każdemu z wyrazów można przypisać konkretny wzorzec deklinacyjny: rzeczownikowy lub przymiotnikowy. A skoro tak – warto wszystkie te wyrazy odmieniać.

Słowo nieodmienione, pozostawiane w identycznej formie jak w języku, z którego zostało przejęte, zapisałbym kursywą.

Kończąc, podkreślę, że moja odpowiedź budowana jest na założeniu, że znaczenia słów przywołane w poradzie opublikowanej na stronie PWN są właściwe i odpowiadają intencji piszącego (czytelnikom Poradni UŁ przesyłam link do strony, na której opublikowano odpowiedź: sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Czy-odmieniac-tybet-teba-czati-erpatre-tesem-tessarakonteres;19632.html).

Oczywiście wskazówką w przywołanej przez Pana sprawie może być kwerenda literatury naukowej dotyczącej starożytności, np. historii Egiptu.

Łączę pozdrowienia –

Bartłomiej Cieśla

Opublikowano: Jakub Mokrzki
Powrót
Godło
bip
hr
hr
Wydziały i Jednostki
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
  • Wydział Chemii
  • Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny
  • Wydział Filologiczny
  • Wydział Filozoficzno-Historyczny
  • Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
  • Wydział Matematyki i Informatyki
  • Wydział Nauk Geograficznych
  • Wydział Nauk o Wychowaniu
  • Wydział Prawa i Administracji
  • Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych
  • Wydział Zarządzania
  • Filia w Tomaszowie Mazowieckim
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
Na skróty
  • Poczta UŁ
  • USOSWeb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Eksperci UŁ
  • Polityka Prywatności
  • Dostępność
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Polityka prywatności
  • Dostępność

Zakład Współczesnego Języka Polskiego
Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ
Poradnia językowa
ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR
Masz pytanie? Wirtualny asystent

Niezbędne pliki cookie umożliwiają podstawowe funkcje i są niezbędne do prawidłowego działania witryny.

Statystyczne pliki cookie zbierają informacje anonimowo. Informacje te pomagają nam zrozumieć, w jaki sposób nasi goście korzystają z naszej strony internetowej.

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje
Przejdź do strony polityka prywatności