• AA Rozmiar czcionki
  • Tłumacz PJM
  • Dostępność UŁ
 
Uniwersytet
  • O nas
  • Zarządzanie na uczelni
  • Struktura
  • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
  • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
  • Historia UŁ
  • Wykłady rektorskie
  • Odznaczenia
  • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
  • HR Excellence in Research
Nauka i badania
  • ScienceON
  • Popularyzacja nauki
  • Centra naukowe
  • Wsparcie w nauce i badaniach
  • Etyka badań
  • Nominacje profesorskie
  • Promocje doktorskie i habilitacyjne
Rekrutacja
  • Dla osób kandydujących
  • Nasze kierunki
  • Szkoły doktorskie
  • Studia podyplomowe i MBA
  • Mikropoświadczenia
  • Studia dla osób z zagranicy
Współpraca
  • Współpraca na UŁ
  • Partnerstwa i sieci współpracy
  • UniLodz dla szkół
  • Biznes
  • Dla mediów
  • Kultura w UniLodz
  • Transfer technologii
  • Wynajem i sprzedaż
  • Kariera w UŁ
  • Sygnaliści w UŁ
  • Łódzkie dla Młodych
  • Patronat Rektora
Społeczna odpowiedzialność uczelni
  • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
  • UniLodz RAZEM
  • Sprawy dyscyplinarne
  • Plan na Rzecz Równych Szans
  • Akcje społeczne
  • Rada ds. Równego Traktowania
  • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
  • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
  • ScienceON: włącz odpowiedzialność
  • Centrum Innowacji Społecznych
Studiuję w UniLodz
  • Kalendarz akademicki
  • Plany i programy
  • Systemy IT
  • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
  • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
  • Kariera i rozwój
  • Osiedle akademickie
  • Programy wymiany
  • Wsparcie
  • Dodatkowe aktywności
  • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ
  • Uniwersytet
    • O nas
    • Zarządzanie na uczelni
    • Struktura
    • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
    • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
    • Historia UŁ
    • Wykłady rektorskie
    • Odznaczenia
    • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
    • HR Excellence in Research
  • Nauka i badania
    • ScienceON
    • Popularyzacja nauki
    • Centra naukowe
    • Wsparcie w nauce i badaniach
    • Etyka badań
    • Nominacje profesorskie
    • Promocje doktorskie i habilitacyjne
  • Rekrutacja
    • Dla osób kandydujących
    • Nasze kierunki
    • Szkoły doktorskie
    • Studia podyplomowe i MBA
    • Mikropoświadczenia
    • Studia dla osób z zagranicy
  • Współpraca
    • Współpraca na UŁ
    • Partnerstwa i sieci współpracy
    • UniLodz dla szkół
    • Biznes
    • Dla mediów
    • Kultura w UniLodz
    • Transfer technologii
    • Wynajem i sprzedaż
    • Kariera w UŁ
    • Sygnaliści w UŁ
    • Łódzkie dla Młodych
    • Patronat Rektora
  • Społeczna odpowiedzialność uczelni
    • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
    • UniLodz RAZEM
    • Sprawy dyscyplinarne
    • Plan na Rzecz Równych Szans
    • Akcje społeczne
    • Rada ds. Równego Traktowania
    • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
    • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
    • ScienceON: włącz odpowiedzialność
    • Centrum Innowacji Społecznych
  • Studiuję w UniLodz
    • Kalendarz akademicki
    • Plany i programy
    • Systemy IT
    • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
    • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
    • Kariera i rozwój
    • Osiedle akademickie
    • Programy wymiany
    • Wsparcie
    • Dodatkowe aktywności
    • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ

Najczęściej wyszukiwane:
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Publikowanie treści naukowych
  • Granty IDUB
Kamienny mur
PORADNIA JĘZYKOWA
Poradnia Językowa
Poradnia Językowa
  • Wyniki wyszukiwania
  • Zespół
  • Nagrody
  • Warto wiedzieć
  • Polecane strony
  • Poradnia w mediach
  • Zadaj pytanie
  • Odpowiedzi
  • Uniwersytet Łódzki
  • Poradnia Językowa
  • Odpowiedzi

uberem do kfc i biedronki

Dzień dobry.

Moje pytanie dotyczy eponimów.

Czy można zapisać małymi literami nazwy pospolite utworzone od skrótowców typu USB, VHS czy DVD? Na przykład „Kupiłem »Matriksa« na dvd”. Jeśli tak, jak odmieniać takie nazwy pospolite, na przykład vhs (Mam film na fałhaesie).

Czy jako eponim można traktować obiekty, na przykład sklepy sieci dyskontów, placówki bankowe, oddziały ubezpieczalni itd. (Idę do pko wypłacić pieniądze, potem do biedronki na zakupy, następnie do pzu wykupić ubezpieczenie, a na koniec do kfc zjeść obiad)?

I czy można zapisywać małą literą nazwy pospolite utworzone od nazw portali internetowych bądź aplikacji? Na przykład: „Dziś założyłem sobie facebooka” (w kontekście konta na Facebooku) czy „Zamówiłem ubera” (w kontekście auta do przewozu osób zarejestrowanego w aplikacji Uber).

Uprzejmie proszę o odpowiedź.

Opublikowano:

Szanowny Panie,

zgodnie z zasadami funkcjonowania Poradni językowej odniosę się do jednej kwestii. Redakcja prosi, by pozostałe pytania przesłał Pan w osobnych wiadomościach.

Istnieje reguła mówiącą o tym, że nazwy pospolite piszemy małą literą, zaś nazwy własne – wielką. Jeśli ktoś w nieoficjalnych, potocznych komunikatach używa rzeczownika biedronka w znaczeniu jednego z wielu sklepów, to można stosować małą literę. Nie chodzi nam wtedy o nazwę firmową sieci sklepów Biedronka. Podobnie możemy napisać kfc (jeśli mamy na myśli po prostu jedną z wielu restauracji), powiedzieć, że „zamówię taksówkę albo ubera” (w znaczeniu jednego z aut do przewozu osób). Jeśli interesują Pana te zagadnienia warto zapoznać się z artykułem Renaty Przybylskiej Problemy pisowni i wymowy skrótowców zapożyczonych z języka angielskiego (dostępny online) oraz z komentarzami Mirosława Bańki i Jana Grzeni na stronie Poradni językowej PWN (https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/do-macdonalda-i-kfc;15531.html).

Nie zapominajmy jednak, że leksemy, o które Pan zapytał, nie zostały (na ten moment) ujęte o opracowaniach słownikowych. Nie znajdziemy ich w Wielkim słowniku ortograficznym pod redakcją Edwarda Polańskiego ani w Wielkim słowniku skrótów i skrótowców Piotra Müldnera-Nieckowskiego. Nie odnotowuje ich Słownik eponimów Władysława Kopalińskiego ani najnowszy Słownik języka polskiego PWN. W związku z tym powinny być, w moim przekonaniu, stosowane z ostrożnością, szczególnie w tekstach o charakterze oficjalnym.

W znanych mi opracowaniach słownikowych przywołane przez Pana formy DVD, VHS i USB nie są zapisywane małą literą.

Elwira Olejniczak

Opublikowano: Jakub Mokrzki
Powrót
Godło
bip
hr
hr
Wydziały i Jednostki
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
  • Wydział Chemii
  • Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny
  • Wydział Filologiczny
  • Wydział Filozoficzno-Historyczny
  • Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
  • Wydział Matematyki i Informatyki
  • Wydział Nauk Geograficznych
  • Wydział Nauk o Wychowaniu
  • Wydział Prawa i Administracji
  • Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych
  • Wydział Zarządzania
  • Filia w Tomaszowie Mazowieckim
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
Na skróty
  • Poczta UŁ
  • USOSWeb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Eksperci UŁ
  • Polityka Prywatności
  • Dostępność
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Polityka prywatności
  • Dostępność