• AA Rozmiar czcionki
  • Tłumacz PJM
  • Dostępność UŁ
 
Uniwersytet
  • O nas
  • Zarządzanie na uczelni
  • Struktura
  • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
  • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
  • Historia UŁ
  • Wykłady rektorskie
  • Odznaczenia
  • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
  • HR Excellence in Research
Nauka i kształcenie
  • Nauka i badania
  • ScienceON
  • Kształcenie
  • Popularyzacja nauki – Nauka Inspiruje
  • Centra naukowe
  • Wsparcie w nauce i badaniach
  • Etyka badań
  • Nominacje profesorskie
  • Promocje doktorskie i habilitacyjne
Rekrutacja
  • Dla osób kandydujących
  • Nasze kierunki
  • Szkoły doktorskie
  • Studia podyplomowe i MBA
  • Mikropoświadczenia
  • Studia dla osób z zagranicy
Współpraca
  • Współpraca na UŁ
  • Partnerstwa i sieci współpracy
  • UniLodz dla szkół
  • Biznes
  • Dla mediów
  • Kultura w UniLodz
  • Transfer technologii
  • Wynajem i sprzedaż
  • Kariera w UŁ
  • Sygnaliści w UŁ
  • Łódzkie dla Młodych
  • Patronat Rektora
Społeczna odpowiedzialność uczelni
  • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
  • UniLodz RAZEM
  • Sprawy dyscyplinarne
  • Plan na Rzecz Równych Szans
  • Akcje społeczne
  • Rada ds. Równego Traktowania
  • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
  • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
  • ScienceON: włącz odpowiedzialność
  • Centrum Innowacji Społecznych
Studiuję w UniLodz
  • Kalendarz akademicki
  • Plany i programy
  • Systemy IT
  • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
  • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
  • Kariera i rozwój
  • Osiedle akademickie
  • Programy wymiany
  • Wsparcie
  • Dodatkowe aktywności
  • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ
  • Uniwersytet
    • O nas
    • Zarządzanie na uczelni
    • Struktura
    • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
    • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
    • Historia UŁ
    • Wykłady rektorskie
    • Odznaczenia
    • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
    • HR Excellence in Research
  • Nauka i kształcenie
    • Nauka i badania
    • ScienceON
    • Kształcenie
    • Popularyzacja nauki – Nauka Inspiruje
    • Centra naukowe
    • Wsparcie w nauce i badaniach
    • Etyka badań
    • Nominacje profesorskie
    • Promocje doktorskie i habilitacyjne
  • Rekrutacja
    • Dla osób kandydujących
    • Nasze kierunki
    • Szkoły doktorskie
    • Studia podyplomowe i MBA
    • Mikropoświadczenia
    • Studia dla osób z zagranicy
  • Współpraca
    • Współpraca na UŁ
    • Partnerstwa i sieci współpracy
    • UniLodz dla szkół
    • Biznes
    • Dla mediów
    • Kultura w UniLodz
    • Transfer technologii
    • Wynajem i sprzedaż
    • Kariera w UŁ
    • Sygnaliści w UŁ
    • Łódzkie dla Młodych
    • Patronat Rektora
  • Społeczna odpowiedzialność uczelni
    • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
    • UniLodz RAZEM
    • Sprawy dyscyplinarne
    • Plan na Rzecz Równych Szans
    • Akcje społeczne
    • Rada ds. Równego Traktowania
    • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
    • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
    • ScienceON: włącz odpowiedzialność
    • Centrum Innowacji Społecznych
  • Studiuję w UniLodz
    • Kalendarz akademicki
    • Plany i programy
    • Systemy IT
    • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
    • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
    • Kariera i rozwój
    • Osiedle akademickie
    • Programy wymiany
    • Wsparcie
    • Dodatkowe aktywności
    • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ

Najczęściej wyszukiwane:
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Publikowanie treści naukowych
  • Granty IDUB
Kamienny mur
PORADNIA JĘZYKOWA
Poradnia Językowa
Poradnia Językowa
  • Wyniki wyszukiwania
  • Zespół
  • Nagrody
  • Warto wiedzieć
  • Polecane strony
  • Poradnia w mediach
  • Zadaj pytanie
  • Odpowiedzi
  • Uniwersytet Łódzki
  • Poradnia Językowa
  • Odpowiedzi

składnia liczebników nieokreślonych

1) Której formy powinniśmy użyć w zdaniu: „Gdy zginął, wielu ludzi przyznawało, że ceniło/cenili jego szczerość”? Bardzo proszę o uzasadnienie.

2) Szanowni Państwo!

 

Mam pytanie: które zdanie jest poprawne?

 

1. Wielu ludzi uważa psy i koty, które ma w domu, za członków rodziny i zapewnia im wygodne życie.

 

czy

 

2. 1. Wielu ludzi uważa psy i koty, które mają w domu, za członków rodziny i zapewnia im wygodne życie.

 

Dziękuję za odpowiedź

 

Mariusz Malec

Opublikowano:

1) Bardzo ciekawe pytanie. W przytoczonym przez Panią wypowiedzeniu czasownik cenić powinien być użyty konsekwentnie w liczbie pojedynczej, pozwala to bowiem utrzymać znaczeniowo-gramatyczną ciągłość opisu. Formę czasownika warunkują wymagania składniowe liczebnika nieokreślonego wielu (który otwiera miejsce dla rzeczownika w dopełniaczu i orzeczenia w lp rodzaju nijakiego). Liczbę mnogą czasownika w podobnych kontekstach można uzasadniać wieloosobowym desygnatem oznaczanym przez liczebnik i rzeczownik.

Wskazany problem omawiali m.in. G. Dąbkowski i H. Jadacka, przytaczając analogiczne przykłady poprawnych konstrukcji, por. Kilka tysięcy Polaków wie, że się zaraziło (Poprawnie po polsku, Warszawa 2007, s. 251), Większość z nich [pancerników] prowadzi nocny tryb życia, zaś dzień spędza w wykopanych przez siebie norach (Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2008, s. 144).

Łączę pozdrowienia
Bartłomiej Cieśla

2) Najważniejsze polskie słowniki poprawnościowe nie rozstrzygają tego problemu. Przykłady, które stanowią ilustrację składni liczebników nieokreślonych, opierane są na pojedynczej grupie predykatywnej (w uproszczeniu – jednym czasowniku) – a zatem pokazują kontekst, który nie budzi większych kłopotów. Problem pojawia się wtedy, gdy nadawca opisuje więcej niż tylko jeden stan rzeczy: nasuwa się wówczas wątpliwość, czy formę drugiego (ewentualnie kolejnego) czasownika dopasować do wymagań składniowych liczebnika nieokreślonego – jest to 3 os. lp – czy odnieść ją do mnogiego desygnatu, który wskazywany jest przez rzeczownik (lub człon, którego domyślamy się z kontekstu).

Zdaniem prof. Mirosława Bańki wymagania składniowe liczebnika nieokreślonego muszą być respektowane w zdaniu nadrzędnym, nie ma jednak obowiązku, by przenosić je do zdania podrzędnego (z tego powodu za poprawne uznać można zdanie: Wielu mówiło, że na moim miejscu w ogóle by się nie namyślali – dodatkowo widzimy tu niezgodność form czasownikowych w zakresie rodzaju). Pozostawienie drugiego orzeczenia w formie 3 os. lp. nijakiego też nie byłoby jednak błędem.

Opinia ta, sformułowana na stronie Poradni Językowej PWN, znajduje jednak oponentów. Sam rekomendowałbym Panu pierwszy wariant (Wielu ludzi uważa psy i koty, które ma w domu, za członków rodziny i zapewnia im wygodne życie), nigdy bowiem nie spotkałem się z poglądem, by podana konstrukcja była niepoprawna. Z pewnością jest logiczna, znajduje uzasadnienie składniowe i – w przeciwieństwie do drugiej propozycji – ma też potwierdzenie w lakonicznej poprawnościowej regule dotyczącej wymagań syntaktycznych liczebników nieokreślonych.

Łączę pozdrowienia
Bartłomiej Cieśla

Opublikowano: Jakub Mokrzki
Powrót
Godło
bip
hr
hr
Wydziały i Jednostki
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
  • Wydział Chemii
  • Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny
  • Wydział Filologiczny
  • Wydział Filozoficzno-Historyczny
  • Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
  • Wydział Matematyki i Informatyki
  • Wydział Nauk Geograficznych
  • Wydział Nauk o Wychowaniu
  • Wydział Prawa i Administracji
  • Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych
  • Wydział Zarządzania
  • Filia w Tomaszowie Mazowieckim
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
Na skróty
  • Poczta UŁ
  • USOSWeb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Eksperci UŁ
  • Polityka Prywatności
  • Dostępność
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Polityka prywatności
  • Dostępność