polisemia a homonimia

Czy wyraz „elektryk” używany w znaczeniu osoba wykonująca zawód oraz w znaczeniu pojazd elektryczny (np. samochód) jest przykładem homonimu, czy raczej polisemii? Jakie kryteria decydują w tym przypadku o klasyfikacji tych znaczeń?

Opublikowano: 07 lutego 2026

Wyraz wieloznaczny (polisem) to wyraz, który używany jest w więcej niż jednym znaczeniu, może odnosić się do różnych rzeczy, np. ucho – 1) ‘narząd słuchu’, 2) ‘uchwyt naczynia’, 3) ‘otwór w igle’, 4) ‘wysunięta, zwykle półokrągła część budowli obronnej, chroniąca przed ogniem ukośnym’, 5) metafora człowieka, który podsłuchuje. Między tymi znaczeniami istnieje powiązanie oparte bądź na regularności semantycznego przejścia (zmysł), bądź na ogólnym podobieństwie kształtu lub usytuowania.

Homonim to wyraz wymawiany i zazwyczaj także zapisywany tak samo jak inny wyraz, ale mający inne niż on znaczenie, a w wielu ujęciach językoznawczych także pochodzenie. O homonimii mówimy wtedy, gdy między różnymi treściami znaczeniowymi, wiązanymi jednym kompleksem dźwięków, nie można znaleźć powiązań semantycznych (znaczenia homonimów nie wykazują podobieństwa), np. pokój – 1) ‘pomieszczenie, część mieszkania lub innego lokalu’, 2) ‘przeciwieństwo wojny’. 

Wyraz elektryk jest wyrazem wieloznacznym (przykład polisemii). Znaczenia: 1) ‘osoba zajmująca się obsługą i naprawą urządzeń elektrycznych’, 2) pot. ‘pojazd albo inne urządzenie o napędzie elektrycznym’, 3) muz. pot. ‘gitara elektryczna’.

Zakład Współczesnego Języka Polskiego
Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ
Poradnia językowa
ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR