pochodzenie regionalizmu wietrznik

Dzień dobry, czy można prosić o wyjaśnienie pochodzenia słowa "wietrznik/wiecznik", które stosowano kiedyś wymiennie z nazwą ptyś ( rodzaj ciastka z kremem).

Opublikowano: 06 lutego 2026

Słowo wietrznik na określenie wypieku z ciasta parzonego przekładanego bitą śmietaną lub kremem to regionalizm wielkopolski. Jak zauważa Bogdan Walczak w artykule “Warstwy chronologiczne germanizmów w gwarze miejskiej Poznania” (2016), jest to kalka strukturalna z języka niemieckiego, wyraz ten został bowiem utworzony na podobieństwo niem. Windbeutel ('ptyś'; der Wind ‘wiatr’, der Beutel ‘torba, torebka’). Badacz zalicza tę formę do grupy wyrazów, które przeniknęły do gwary miejskiej Poznania w XIX w. i na początku XX w. Wiecznik z kolei należy potraktować jako uproszczoną fonetycznie postać wspomnianego regionalizmu. 

Katarzyna Burska 

Zakład Współczesnego Języka Polskiego
Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ
Poradnia językowa
ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR