• AA Rozmiar czcionki
  • Tłumacz PJM
  • Dostępność UŁ
 
Uniwersytet
  • O nas
  • Zarządzanie na uczelni
  • Struktura
  • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
  • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
  • Historia UŁ
  • Wykłady rektorskie
  • Odznaczenia
  • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
  • HR Excellence in Research
Nauka i badania
  • ScienceON
  • Popularyzacja nauki
  • Centra naukowe
  • Wsparcie w nauce i badaniach
  • Etyka badań
  • Nominacje profesorskie
  • Promocje doktorskie i habilitacyjne
Rekrutacja
  • Dla osób kandydujących
  • Nasze kierunki
  • Szkoły doktorskie
  • Studia podyplomowe i MBA
  • Mikropoświadczenia
  • Studia dla osób z zagranicy
Współpraca
  • Współpraca na UŁ
  • Partnerstwa i sieci współpracy
  • UniLodz dla szkół
  • Biznes
  • Dla mediów
  • Kultura w UniLodz
  • Transfer technologii
  • Wynajem i sprzedaż
  • Kariera w UŁ
  • Sygnaliści w UŁ
  • Łódzkie dla Młodych
  • Patronat Rektora
Społeczna odpowiedzialność uczelni
  • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
  • UniLodz RAZEM
  • Sprawy dyscyplinarne
  • Plan na Rzecz Równych Szans
  • Akcje społeczne
  • Rada ds. Równego Traktowania
  • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
  • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
  • ScienceON: włącz odpowiedzialność
  • Centrum Innowacji Społecznych
Studiuję w UniLodz
  • Kalendarz akademicki
  • Plany i programy
  • Systemy IT
  • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
  • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
  • Kariera i rozwój
  • Osiedle akademickie
  • Programy wymiany
  • Wsparcie
  • Dodatkowe aktywności
  • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ
  • Uniwersytet
    • O nas
    • Zarządzanie na uczelni
    • Struktura
    • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
    • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
    • Historia UŁ
    • Wykłady rektorskie
    • Odznaczenia
    • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
    • HR Excellence in Research
  • Nauka i badania
    • ScienceON
    • Popularyzacja nauki
    • Centra naukowe
    • Wsparcie w nauce i badaniach
    • Etyka badań
    • Nominacje profesorskie
    • Promocje doktorskie i habilitacyjne
  • Rekrutacja
    • Dla osób kandydujących
    • Nasze kierunki
    • Szkoły doktorskie
    • Studia podyplomowe i MBA
    • Mikropoświadczenia
    • Studia dla osób z zagranicy
  • Współpraca
    • Współpraca na UŁ
    • Partnerstwa i sieci współpracy
    • UniLodz dla szkół
    • Biznes
    • Dla mediów
    • Kultura w UniLodz
    • Transfer technologii
    • Wynajem i sprzedaż
    • Kariera w UŁ
    • Sygnaliści w UŁ
    • Łódzkie dla Młodych
    • Patronat Rektora
  • Społeczna odpowiedzialność uczelni
    • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
    • UniLodz RAZEM
    • Sprawy dyscyplinarne
    • Plan na Rzecz Równych Szans
    • Akcje społeczne
    • Rada ds. Równego Traktowania
    • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
    • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
    • ScienceON: włącz odpowiedzialność
    • Centrum Innowacji Społecznych
  • Studiuję w UniLodz
    • Kalendarz akademicki
    • Plany i programy
    • Systemy IT
    • Wszystko co musisz wiedzieć o studiowaniu
    • Ubezpieczenia:Twoje zdrowie
    • Kariera i rozwój
    • Osiedle akademickie
    • Programy wymiany
    • Wsparcie
    • Dodatkowe aktywności
    • Biuro Karier
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ

Najczęściej wyszukiwane:
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Publikowanie treści naukowych
  • Granty IDUB
Kamienny mur
PORADNIA JĘZYKOWA
Poradnia Językowa
Poradnia Językowa
  • Wyniki wyszukiwania
  • Zespół
  • Nagrody
  • Warto wiedzieć
  • Polecane strony
  • Poradnia w mediach
  • Zadaj pytanie
  • Odpowiedzi
  • Uniwersytet Łódzki
  • Poradnia Językowa
  • Odpowiedzi

nazwy nadawane broni

Szanowna Poradnio,

 

interesują mnie wzorce odmiany imion nadawanym broni. Szczególnie broń biała, a w niej miecze, otrzymywała indywidualne imiona od swoich właścicieli, rycerzy. Przykłady powszechnie znane to Excalibur, Durendal, Joyeuse, Pani Kowalska, Tizona, Colad, Balmung, Notung …

Używający tej broni wojownik (rycerz) traktuje ją osobowo. Dowodem jest Roch Kowalski z Trylogii: „…to jest pani Kowalska”; słowa wypowiadane są o szabli jako o żonie.

W pewnej powieści wojowniczka dostaje miecz i nadaje mu imię „Dziób”. Gdyby traktować go osobowo (a tak traktuje ten oręż bohaterka), wyjmie z pochwy Dzioba (tak wygląda dopełniacz nazwiska Dziób), a nie Dziób. Chyba, że nie ma Dzioba (a nie Dzióba ani Dziobu) w pochwie. Czy tak?

Pisownia takich imion oczywiście od dużej litery. Mylącym wyjątkiem(?) jest „szczerbiec” pisany od małej. Czy dlatego, że to nie imię miecza, a jego określenie nadane kilkanaście pokoleń później?

 

Z poważaniem

Tomasz Marek

Opublikowano:

Wyraz szczerbiec zapisywany jest małą literą, dlatego że funkcjonuje w polszczyźnie jako nazwa pospolita, oznacza 'miecz koronacyjny piastowskich królów polskich’ [SJP PWN]. Gdyby jednak to samo słowo odnieść do jednostkowo przedmiotu, nabrałoby cech nazwy własnej. Nie można wykluczyć, że w niektórych tekstach pojawia się właśnie w takiej funkcji.

Nie mamy w polszczyźnie wzorców odmiany imion nadawanych broni, dlatego że jest to kategoria semantycznie rozbudowana. Ma Pan rację, że u podłoża procesu nazewniczego leży często personifikacja.

By rozstrzygnąć problem odmiany nazwy Dziób, potrzebowalibyśmy więcej danych. Zakładając, że podstawę stanowi rzeczownik pospolity (co wydaje się najbardziej prawdopodobne), powiemy, że ktoś wyciągnąłDziób. Gdyby podstawą było nazwisko, poprawna byłaby forma Dzioba.

Łączę pozdrowienia
Bartłomiej Cieśla

Opublikowano: Jakub Mokrzki
Powrót
Godło
bip
hr
hr
Wydziały i Jednostki
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
  • Wydział Chemii
  • Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny
  • Wydział Filologiczny
  • Wydział Filozoficzno-Historyczny
  • Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
  • Wydział Matematyki i Informatyki
  • Wydział Nauk Geograficznych
  • Wydział Nauk o Wychowaniu
  • Wydział Prawa i Administracji
  • Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych
  • Wydział Zarządzania
  • Filia w Tomaszowie Mazowieckim
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
Na skróty
  • Poczta UŁ
  • USOSWeb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Eksperci UŁ
  • Polityka Prywatności
  • Dostępność
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Polityka prywatności
  • Dostępność