Poprawność interpunkcyjna w tekstach prawnych ma kluczowe znaczenie, ponieważ jeden przecinek może zmienić zakres obowiązków lub uprawnień. Poprawnością zapisu ustaw zajmują się prawnicy i Rządowe Centrum Legislacji. Poradnia językowa, co oczywiste, nie rozstrzyga o mocy prawnej, a jedynie o zgodności z normą wzorcową języka.
Z punktu widzenia składni i logiki języka polskiego, kluczowym fragmentem przesłanego tekstu prawnego jest ten dotyczący przypisania punktów ECTS („[...] w dyscyplinie naukowej, do której jest przyporządkowany kierunek studiów, którym przypisano punkty ECTS...”).
Przecinki są postawione poprawnie pod względem gramatycznym, ponieważ oddzielają one zdania składowe (podrzędne). Pierwszy przecinek otwiera zdanie przydawkowe: „do której jest przyporządkowany kierunek studiów”. Drugi przecinek wydziela kolejne zdanie podrzędne: „którym przypisano punkty ECTS...”. Trzeci przecinek (po „studiów”) zamyka wtrąconą konstrukcję i wraca do głównego wątku zdania („i uwzględnia udział...”).
Jako polonistka muszę jednak zwrócić uwagę na pułapkę interpretacyjną. Zaimek „którym” w liczbie mnogiej może odnosić się do:
- zajęć lub grup zajęć (liczba mnoga),
- studiów (liczba mnoga).
Z kontekstu merytorycznego wynika, że chodzi o zajęcia, ale konstrukcja jest na tyle oddalona od rzeczownika, do którego się odnosi, że budzi wątpliwości. Poprawność interpunkcyjna jest tu zachowana, ale przejrzystość (czytelność) tekstu jest bardzo niska. Aby uniknąć wątpliwości interpretacyjnych, warto rozważyć zmianę szyku. Zgodnie z wytycznymi RCL, tekst powinien być zrozumiały bez konieczności „domyślania się” intencji ustawodawcy. W technice prawodawczej dąży się do tego, by określenie znajdowało się bezpośrednio przy określanym wyrazie. Obecny zapis może sugerować, że punkty ECTS są przypisane do „studiów” (co jest logicznym błędem, bo punkty przypisuje się składnikom programu).
Dla jasności legislacyjnej warto przeredagować fragment tak, aby zaimek „którym” znajdował się bliżej rzeczownika „zajęcia”, do którego się odnosi.
Oto proponowana zmiana:
„1) ogólnoakademickim – program studiów obejmuje zajęcia lub grupy zajęć związane z prowadzoną w uczelni działalnością naukową w dyscyplinie naukowej, do której jest przyporządkowany kierunek studiów, w wymiarze większym niż 50% liczby punktów ECTS koniecznej do ukończenia studiów, oraz uwzględnia udział studentów w zajęciach...”
Pozdrawiam
Elwira Olejniczak
