imiesłowowy równoważnik zdania

Szanowni Państwo,

uprzejmie proszę o ocenę poprawności składniowej tego zdania: „Analizując zebrane dane statystyczne, nasunął mi się wniosek, że koszty eksploatacji budynku będą systematycznie rosły w najbliższych latach”. Moje pytanie dotyczy użycia imiesłowu „analizując”. Zgodnie z moją wiedzą, podmiot zdania głównego powinien być wykonawcą czynności wyrażonej imiesłowem. Czy takie sformułowanie jest dopuszczalne?

Pozdrawiam serdecznie

 

Opublikowano: 18 marca 2026

Podstawową zasadą stosowania imiesłowów współczesnych (kończących się na -ąc) jest tożsamość podmiotu. Oznacza ona, że wykonawca czynności wyrażonej imiesłowem musi być tą samą osobą (lub rzeczą), która jest podmiotem zdania głównego.

Kiedy przyjrzymy się strukturze wskazanego zdania, widzimy, że w części imiesłowowej czynność wykonuje autor analizy („Analizując zebrane dane statystyczne...”), zaś w zdaniu głównym podmiotem gramatycznym jest wniosek („wniosek nasunął się (mi)”). Zgodnie z zasadami logiki języka oznaczałoby to, że to „wniosek analizował dane”, co jest nonsensem. Mamy tu klasyczny przykład tzw. anakolutu, czyli konstrukcji kłócącej się z logiką składniową. Choć w języku potocznym takie struktury pojawiają się często, w tekstach oficjalnych, naukowych czy technicznych są one niedopuszczalne.

Aby zdanie było poprawne, należy albo zmienić konstrukcję na zdanie podrzędne, albo tak przekształcić zdanie główne, by podmiotem był autor analizy. Oto propozycje:

  1. „Gdy analizowałem zebrane dane statystyczne, nasunął mi się wniosek...”
  2. „Analizując zebrane dane statystyczne, wysnułem wniosek, że...”
  3. „Analiza zebranych danych statystycznych pozwala na wyciągnięcie wniosku, że...”

Pozdrawiam

Elwira Olejniczak

Zakład Współczesnego Języka Polskiego
Instytut Filologii Polskiej i Logopedii UŁ
Poradnia językowa
ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR