• Tłumacz PJM
  • Dostępność UŁ
 
Uniwersytet
  • O nas
  • Zarządzanie na uczelni
  • Struktura
  • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
  • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
  • Historia UŁ
  • Wykłady rektorskie
  • Odznaczenia
  • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
  • HR Excellence in Research
Nauka i badania
  • ScienceON
  • Popularyzacja nauki
  • Centra naukowe
  • Wsparcie w nauce i badaniach
  • Etyka badań
  • Nominacje profesorskie
  • Promocje doktorskie i habilitacyjne
Rekrutacja
  • Dla osób kandydujących
  • Nasze kierunki
  • Szkoły doktorskie
  • Studia podyplomowe i MBA
  • Mikropoświadczenia
  • Studia dla osób z zagranicy
Współpraca
  • Współpraca na UŁ
  • Partnerstwa i sieci współpracy
  • UniLodz dla szkół
  • Biznes
  • Dla mediów
  • Kultura w UniLodz
  • Transfer technologii
  • Wynajem i sprzedaż
  • Kariera w UŁ
  • Sygnaliści w UŁ
  • Łódzkie dla Młodych
  • Patronat Rektora
Społeczna odpowiedzialność uczelni
  • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
  • UniLodz RAZEM
  • Sprawy dyscyplinarne
  • Plan na Rzecz Równych Szans
  • Akcje społeczne
  • Rada ds. Równego Traktowania
  • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
  • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
  • ScienceON: włącz odpowiedzialność
  • Centrum Innowacji Społecznych
Studiuję w UniLodz
  • Moje studia
  • Onboarding
  • Organizacja studiów
  • Jakość kształcenia
  • Tutoring
  • Rozwój
  • Nagrody
  • Pomoc psychologiczna
  • Koła naukowe i organizacje studenckie
  • Osiedle akademickie
  • Biuro Karier
  • Społeczność
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ
  • Uniwersytet
    • O nas
    • Zarządzanie na uczelni
    • Struktura
    • Komisje, rady, zespoły, rzecznicy
    • Wyszukaj osobę pracującą w UŁ
    • Historia UŁ
    • Wykłady rektorskie
    • Odznaczenia
    • Nagroda im. Pierwszego Rektora UŁ Prof. Tadeusza Kotarbińskiego
    • HR Excellence in Research
  • Nauka i badania
    • ScienceON
    • Popularyzacja nauki
    • Centra naukowe
    • Wsparcie w nauce i badaniach
    • Etyka badań
    • Nominacje profesorskie
    • Promocje doktorskie i habilitacyjne
  • Rekrutacja
    • Dla osób kandydujących
    • Nasze kierunki
    • Szkoły doktorskie
    • Studia podyplomowe i MBA
    • Mikropoświadczenia
    • Studia dla osób z zagranicy
  • Współpraca
    • Współpraca na UŁ
    • Partnerstwa i sieci współpracy
    • UniLodz dla szkół
    • Biznes
    • Dla mediów
    • Kultura w UniLodz
    • Transfer technologii
    • Wynajem i sprzedaż
    • Kariera w UŁ
    • Sygnaliści w UŁ
    • Łódzkie dla Młodych
    • Patronat Rektora
  • Społeczna odpowiedzialność uczelni
    • Czym jest społeczna odpowiedzialność uczelni
    • UniLodz RAZEM
    • Sprawy dyscyplinarne
    • Plan na Rzecz Równych Szans
    • Akcje społeczne
    • Rada ds. Równego Traktowania
    • Rada ds. Polityki Klimatyczno-Środowiskowej
    • Zespół ds. Równowagi Między Pracą a Życiem Prywatnym
    • ScienceON: włącz odpowiedzialność
    • Centrum Innowacji Społecznych
  • Studiuję w UniLodz
    • Moje studia
    • Onboarding
    • Organizacja studiów
    • Jakość kształcenia
    • Tutoring
    • Rozwój
    • Nagrody
    • Pomoc psychologiczna
    • Koła naukowe i organizacje studenckie
    • Osiedle akademickie
    • Biuro Karier
    • Społeczność
  • Aktualności
  • Wydarzenia
  • Strefa kandydacka
  • Strefa studencka
  • Strefa doktorancka
  • Strefa pracownicza
  • Strefa absolwencka
  • Poczta UŁ
  • USOSweb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Dostępność
  • Tłumacz Migam (Tłumacz PJM)
  • Mapa strony
  • O stronie
  • Polityka prywatności
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
  • Sklep UŁ

Najczęściej wyszukiwane:
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Publikowanie treści naukowych
  • Granty IDUB
Kamienny mur
PORADNIA JĘZYKOWA
Poradnia Językowa
Poradnia Językowa
  • Wyniki wyszukiwania
  • Zespół
  • Nagrody
  • Warto wiedzieć
  • Polecane strony
  • Poradnia w mediach
  • Zadaj pytanie
  • Odpowiedzi
  • Uniwersytet Łódzki
  • Poradnia Językowa
  • Odpowiedzi

astronauta z Polski

Dzień dobry, Osobę, która znalazła się w przestrzeni kosmicznej określa się najczęściej jako „kosmonautę” albo „astronautę”. Niemniej, w piśmiennictwie można spotkać się z nazewnictwem, które podkreśla obywatelstwo (narodowość, „geograficzną przynależność”) astronauty (kosmonauty). Przykładowo można wymienić tu „gaganautę” („wiomanautę”) na określenie astronauty (kosmonauty) z Indii (wyrazy te odnotowało m.in. Obserwatorium Językowe UW). W tym kontekście chciałbym zadać pytanie, w jaki sposób, alternatywnie, można określić astronautę (kosmonautę) będącego obywatelem Polski (mającego polskie pochodzenie)? Czy można powiedzieć na przykład, że w przestrzeń kosmiczną został wyniesiony/wypuszczony/wysłany polonauta (polonautka) albo lechonauta (lechonautka)? Z wyrazami szacunku, Mariusz T. Kłoda

Opublikowano:

Podane wyrazy określające kosmonautów z Indii nie podkreślają narodowości, lecz – na co wskazuje się w przykładzie obrazującym ich użycie we wspomnianym słowniku, czyli „Najnowsze słownictwo polskie” prowadzonym przez Obserwatorium Językowe Uniwersytetu Warszawskiego – pochodzą od sanskryckich wyrazów gagan i vyoma oznaczających niebo, do których dołączony został człon nauta pochodzący od gr. naútēs 'żeglarz’. Wyznaczają zatem przestrzeń, w której odbywa się lot, ich parafraza brzmiałaby dosłownie 'ten, kto żegluje po niebie’. Podobnie zresztą jest w neologizmie marsonauta, który informuje, do jakiej przestrzeni (konkretnie planety) odbywa się lot. Zaproponowane wyrazy na określenie astronauty z Polski realizowałyby inny schemat – wskazywałyby bowiem nie gdzie, ale kto odbywa lot. A skoro nie powstałyby na zasadzie analogii, pewnie trudne byłyby w deszyfracji dla przeciętnego odbiorcy (przecież nie mogłyby mieć parafrazy 'ten, kto lata do Polski’). Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, by bawić się słowami i tworzyć nowe jednostki leksykalne, co nad wyraz dobrze widoczne jest na przykład w nagłówkach prasowych czy sloganach reklamowych, jednak w codziennej komunikacji powinniśmy posługiwać się wyrazami, które będą realizowały funkcje komunikacyjne. A taka jest z pewnością analityczna forma astronauta/kosmonauta z Polski.

Katarzyna Burska

Opublikowano: Jakub Mokrzki
Powrót
Godło
bip
hr
hr
Wydziały i Jednostki
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska
  • Wydział Chemii
  • Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny
  • Wydział Filologiczny
  • Wydział Filozoficzno-Historyczny
  • Wydział Fizyki i Informatyki Stosowanej
  • Wydział Matematyki i Informatyki
  • Wydział Nauk Geograficznych
  • Wydział Nauk o Wychowaniu
  • Wydział Prawa i Administracji
  • Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych
  • Wydział Zarządzania
  • Filia w Tomaszowie Mazowieckim
  • Centra naukowe i zespoły badawcze
  • Biblioteka UŁ
  • Wydawnictwo UŁ
Na skróty
  • Poczta UŁ
  • USOSWeb
  • Portal Pracowniczy
  • Baza Aktów Własnych
  • Platforma e-learningowa Moodle
  • Eksperci UŁ
  • Polityka Prywatności
  • Dostępność
  • Lista wydziałów i jednostek
  • Polityka prywatności
  • Dostępność